Ο στρατηγικός στόχος της ΕΟΚΑ δικαιώνεται μέσα από το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου

Το ιστορικό αποτύπωμα του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ, αλλά και η διαχρονική του σημασία για τον Ελληνισμό τέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης με τίτλο «Το νόημα του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α.», η οποία πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, 2 Απριλίου 2026, στις 18:00, στο Σπίτι της Κύπρου, στην Αθήνα. Κύριος ομιλητής ήταν ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης, ενώ τον συντονισμό είχε ο Δρ Σπύρος Δημητρίου.

Ξεχωριστή αίσθηση προκάλεσε η παρουσία του πρώην Πρωθυπουργού της Ελλάδας, Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος έδωσε το δικό του στίγμα για την Κύπρο και τη σημασία της ιστορικής μνήμης. Όπως ανέφερε, «σε τέτοιες στιγμές σκεφτόμαστε τους ήρωες, δηλαδή εκείνους που έβαλαν πρώτα το “εμείς” και μετά το “εγώ”, που είναι το μεγάλο σπάνιο ζητούμενο σήμερα». Στην ίδια τοποθέτηση πρόσθεσε ότι «ένας πολιτικός που μιλάει για την Ελλάδα δεν αρκεί ούτε να την σέβεται ούτε καν να την αγαπάει, πρέπει να πονάει για την Ελλάδα» και υπογράμμισε πως «ίσως ο πιο φωναχτός πόνος που υπάρχει είναι η λέξη Κύπρος».

Η στρατηγική σύζευξη Κύπρου - Ελλάδας

Από την πλευρά του, ο Δρ Γιάννος Χαραλαμπίδης ανέπτυξε τη σημασία, το ιστορικό αποτύπωμα και τη διαχρονική διάσταση του Αγώνα της ΕΟΚΑ μέσα από μία νομική, κοινωνική και στρατηγική τεκμηρίωση των διεθνών σχέσεων, θέμα που αποτέλεσε και τον βασικό άξονα της εκδήλωσης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ορθότητα του στρατηγικού στόχου που είχε τεθεί, υποστηρίζοντας ότι αυτός επιβεβαιώνεται ακόμη και σήμερα μέσα από τις διεθνείς εξελίξεις και τη γεωπολιτική πραγματικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ένωση, παρατήρησε, είναι γεωπολιτικά συναφής με το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και με την επιβίωση της Κύπρου και της Ελλάδας. Πρόκειται, όπως ανέφερε, για τη λεγόμενη γεωπολιτική και γεωστρατηγική σύζευξη δύο κρατών.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου ως έννοια άμεσα συνδεδεμένη με την επιβίωση της Κύπρου και της Ελλάδας, τονίζοντας ότι η πολιτισμική, οικονομική και στρατιωτική σύζευξη των δύο κρατών παραμένει κρίσιμο ζητούμενο. Χαρακτηριστικά ανέφερε: «71 χρόνια μετά, παρότι δεν έγινε η Ένωση, τι λέμε; Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου. Αυτός ήταν ο Αγώνας της ΕΟΚΑ. Η πολιτισμική, στρατιωτική και εθνική σύζευξη μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας. Άρα, ήταν ή όχι ορθός αυτός ο στρατηγικός στόχος, όταν 71 χρόνια μετά γίνεται συνεχής επίκλησή του ως η μόνη συνταγή, επιστημονικά ορθή, για την επιβίωση και της Κύπρου και της Ελλάδος;».

Κατά την ίδια ανάλυση, υποστηρίχθηκε ακόμη ότι η Κύπρος και η Ελλάδα συνδέονται στρατηγικά με τρόπο που δεν επιτρέπει την αποσύνδεση του ενός μετώπου από το άλλο. Όπως επισημάνθηκε, τυχόν κατάρρευση της Κύπρου θα σήμαινε ότι κλείνουν οι ανατολικές πύλες του Αιγαίου, με άμεσες συνέπειες για την ελληνική ασφάλεια και με κίνδυνο διχοτόμησης του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό. Μέσα από αυτήν τη συλλογιστική, ο ομιλητής συνέδεσε τον ιστορικό Αγώνα της ΕΟΚΑ με τις σύγχρονες στρατηγικές προκλήσεις και τις ισορροπίες ισχύος στην περιοχή.

Πώς τα σχέδια Ράντκλιφ και Μακμίλαν ενέπνευσαν το Σχέδιο Ανάν

Ακόμη, στην τοποθέτησή του, ο Δρ Χαραλαμπίδης έκανε αναφορά σε ιστορικά γεγονότα που, όπως υποστήριξε, καταδεικνύουν το μεγαλείο της ΕΟΚΑ και τον άδολο πατριωτισμό των αγωνιστών της. Πρόσθετα, επισήμανε ότι δεν υπήρξαν χαμένες ευκαιρίες, όπως κάποιοι ισχυρίζονται, για να διακοπεί ο ένοπλος Αγώνας της ΕΟΚΑ, ο οποίος διεξαγόταν για την αυτοδιάθεση και την Ένωση.

Τα σχέδια Ράντκλιφ και Μακμίλαν, τα οποία ανέλυσε μέσα από τα ίδια τα κείμενά τους, συνιστούσαν μορφές δικτατορικής διακυβέρνησης από τον Βρετανό κυβερνήτη και οδηγούσαν σε τριχοτόμηση της Κύπρου μεταξύ Βρετανίας, Ελλάδας και Τουρκίας. Όπως ανέφερε, αποτέλεσαν μάλιστα πηγή έμπνευσης για το Σχέδιο Ανάν, αφού τμήματά τους, τα οποία και ανέγνωσε, περιελήφθησαν στη δικαστική και εκτελεστική εξουσία του Σχεδίου. Μάλιστα, έκανε αναφορά σε συγκεκριμένα άρθρα και σελίδες.

Καταλήγοντας, παρατήρησε ότι, όπως τραγικά εξελίχθηκε η ιστορία του Κυπριακού, η Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί σήμερα τη θεσμική κιβωτό της επιβίωσης του Ελληνισμού.

Στην εκδήλωση παρευρέθησαν, επίσης, τα παιδιά των Σάββα και Σωκράτη Λοϊζίδη, εκ των ιδρυτικών μορφών της ΕΟΚΑ, ο Άδωνις Κύρου, πρώην ιδιοκτήτης της εφημερίδας «Εστία», η οποία είχε στηρίξει την Κύπρο και τον ενωτικό αγώνα, ο Αντιπεριφερειάρχης Αττικής, Γεώργιος Βλάχος, καθώς και ο πρώην υπουργός του ΣΥΡΙΖΑ Παναγιώτης Λαφαζάνης.

Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν η Ομοσπονδία Κυπριακών Οργανώσεων Ελλάδας, η Πολιτιστική Ένωση Κυπρίων Αττικής και το Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, με τη στήριξη του Σπιτιού της Κύπρου.

Στο επίσημο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν χαιρετισμοί από τον Πρέσβη της Κυπριακής Δημοκρατίας, Σταύρο Αυγουστίδη, τον πρόεδρο της ΟΚΟΕ, Γιώργο Συλλούρη, την πρόεδρο της ΠΕΚΑ, Μαριάνθη Χατζηκωνσταντίνου, και τον πρόεδρο του ΕΛΙΣΜΕ, αντιστράτηγο ε.α. Ιωάννη Μπαλτζώη.

Το πρόγραμμα περιελάμβανε επίσης απαγγελία του ποιήματος «Σήμερον που σ’ αντίκρισα (Ξύπνα Γληόρη)» της Αντωνούς Πιερή Αυξεντίου από τον Λευτέρη Κωνσταντινίδη, καθώς και δύο τραγούδια από τη Νεφέλη Πόντου, με τον Γιώργο Παλαιοκαστρίτη στο πιάνο. Η εκδήλωση μεταδόθηκε ζωντανά και είναι διαθέσιμη και σε Video OnDemand.

Η εκδήλωση στο Σπίτι της Κύπρου δεν λειτούργησε μόνο ως επετειακή αναφορά στην έναρξη του Αγώνα της ΕΟΚΑ. Ανέδειξε, ταυτόχρονα, τη σύνδεση Ιστορίας, μνήμης και σύγχρονης γεωπολιτικής, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ερώτημα για το πώς διαβάζεται σήμερα ο Απελευθερωτικός Αγώνας της Κύπρου μέσα από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή.

Αντώνης Σαμαράς
«Ο πιο φωναχτός πόνος είναι η λέξη Κύπρος»

Ξεχωριστό τόνο στην εκδήλωση έδωσε ο πρώην Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος αναφέρθηκε στους ήρωες που «έβαλαν πρώτα το “εμείς” και μετά το “εγώ”», τονίζοντας πως αυτό παραμένει ένα από τα σπανιότερα και πιο αναγκαία ζητούμενα της εποχής. Στη δική του παρέμβαση, έστειλε και ένα σαφές μήνυμα για τη σχέση της Ελλάδας με την Κύπρο, σημειώνοντας ότι ένας πολιτικός δεν αρκεί μόνο να σέβεται ή ν’ αγαπά την Ελλάδα, αλλά πρέπει και να πονά γι’ αυτήν. «Ίσως ο πιο φωναχτός πόνος που υπάρχει είναι η λέξη Κύπρος», ανέφερε χαρακτηριστικά