Η γειτονιά του Μάριου θυμάται ακόμα…

Υπάρχουν καλοκαιρινά απογεύματα που μοιάζουν μεταξύ τους. Ζέστη, σκόνη, μια μπάλα που σκάει στο τσιμέντο, παιδιά που τρέχουν χωρίς να κοιτούν το ρολόι, γονείς που κάθονται λίγο πιο πίσω και παλιοί φίλοι που βρίσκουν αφορμή να ξανασυναντηθούν. Στην Κεφαλληνίας, όμως, αυτή η εικόνα έχει κάτι παραπάνω από την απλή ομορφιά μιας γειτονιάς που ζωντανεύει. Έχει όνομα. Έχει πρόσωπο. Έχει λόγο.

Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, το Parkhood Κεφαλληνίας στην Ανθούπολη φορά τα καλά του. Το γήπεδο γεμίζει, οι μπάλες βγαίνουν από τις αποθήκες, οι ομάδες ετοιμάζονται, τα παιδιά πιάνουν θέση από νωρίς, οι μεγάλοι θυμούνται ιστορίες και το πάρκο γίνεται ξανά αυτό που κάποτε θεωρούσαμε αυτονόητο: σημείο συνάντησης. Ένα κομμάτι δημόσιου χώρου που δεν ανήκει απλώς στον Δήμο ή σε μια πινακίδα, αλλά στους ανθρώπους που το καθάρισαν, το φρόντισαν, το πόνεσαν, το μεγάλωσαν.

Φέτος, το 8ο τουρνουά καλαθόσφαιρας 3on3 «Marios Polydorou» επιστρέφει από τις 29 Ιουνίου μέχρι τις 19 Ιουλίου. Για όσους το ακούν πρώτη φορά, μπορεί να μοιάζει με ακόμη μια καλοκαιρινή αθλητική διοργάνωση. Για όσους έχουν περάσει έστω και μια νύχτα από εκεί, ξέρουν πως το μπάσκετ είναι η αφορμή. Η ουσία βρίσκεται λίγο πιο δίπλα: στα παιδιά που παίζουν μέχρι αργά, στους εθελοντές που τρέχουν πριν και μετά τους αγώνες, στους γείτονες που βάζουν πλάτη, στους φίλους που επιστρέφουν κάθε χρόνο και, κυρίως, στο όνομα του Μάριου Πολυδώρου, που παραμένει ο αόρατος οικοδεσπότης αυτής της μεγάλης γιορτής.

Μια γειτονιά από εκείνες που λιγόστεψαν

Όσοι μεγαλώσαμε σε γειτονιές ξέρουμε πως κάποτε η μέρα δεν τελείωνε μέσα στο σπίτι. Τελείωνε στον δρόμο, στο πάρκο, στην αλάνα, έξω από μια αυλή, δίπλα σε ένα ποδήλατο πεταμένο πρόχειρα στο πεζοδρόμιο. Οι φίλοι δεν χρειάζονταν ραντεβού. Φώναζες ένα όνομα και κάποιος έβγαινε. Οι γονείς ήξεραν περίπου πού είσαι, οι γείτονες ήξεραν ακριβώς τι κάνεις και όλη η μικρή γεωγραφία της παιδικής ηλικίας χωρούσε σε λίγα τετράγωνα.

Αυτές οι γειτονιές λιγόστεψαν. Άλλαξαν οι πόλεις, άλλαξαν οι συνήθειες, άλλαξε ο τρόπος που μεγαλώνουν τα παιδιά. Στην Ανθούπολη, όμως, κάπου στην οδό Κεφαλληνίας, υπάρχει ακόμη ένα μέρος που επιμένει να θυμίζει κάτι από εκείνο το παλιό. Όχι σαν σκηνικό νοσταλγίας. Σαν κανονική καθημερινότητα. Με παιδιά που παίζουν, με οικογένειες που κάθονται γύρω από το γήπεδο, με παρέες που περνούν για λίγο και μένουν για ώρες, με ανθρώπους που γνωρίζονται με το μικρό τους όνομα.

Το Parkhood δεν γεννήθηκε έτοιμο. Ο χώρος πέρασε από την εγκατάλειψη στη φροντίδα, από την αδιαφορία στην ευθύνη. Κάτοικοι και φίλοι πήραν πάνω τους μια προσπάθεια, που στην αρχή είχε κάτι πολύ απλό και πολύ δύσκολο μαζί: να καθαρίσουν, να μαζέψουν, να φτιάξουν, να κάνουν ένα πάρκο ασφαλές και ζωντανό. Να δώσουν ξανά λόγο στους ανθρώπους να βγαίνουν από τα σπίτια τους.

Ύστερα ήρθε ο Μάριος.

Ο Μάριος της Κεφαλληνίας

Στις 22 Ιουλίου 2017, ο Μάριος Πολυδώρου έφυγε άδικα, στα 29 του χρόνια, μετά από τροχαίο δυστύχημα με τη μοτοσικλέτα του. Για τη γειτονιά, η είδηση εκείνη δεν ήταν απλώς ένα ακόμη τραγικό συμβάν στην άσφαλτο. Ήταν το χτύπημα που παγώνει έναν τόπο. Ο Μάριος ήταν παιδί αυτής της γειτονιάς, κομμάτι της παρέας, της καθημερινότητας, της προσπάθειας που ήδη γινόταν στο πάρκο. Ήταν από εκείνους που δεν χρειάζεται να τους εξηγήσεις με πολλά λόγια. Όσοι τον ήξεραν, καταλαβαίνουν.

Η οικογένειά του πήρε τότε μιαν απόφαση που λέει περισσότερα από οποιαδήποτε δημόσια δήλωση. Οι εισφορές από την κηδεία του διατέθηκαν για την ανέγερση γηπέδου καλαθόσφαιρας στο πάρκο. Εκεί όπου η γειτονιά προσπαθούσε ήδη να σταθεί στα πόδια της, προστέθηκε ένας χώρος παιχνιδιού, συνάντησης, ζωής. Ένα γήπεδο που δεν χτίστηκε απλώς με χρήματα. Χτίστηκε με απώλεια, με αγάπη και με την ανάγκη των ανθρώπων του Μάριου να μείνει κάτι πίσω που να αναπνέει.

Από τότε, το Parkhood Κεφαλληνίας απέκτησε άλλη διάσταση. Το πάρκο έγινε τόπος μνήμης χωρίς να παγώσει στον πόνο. Το γήπεδο γέμισε παιδιά, φίλους, ομάδες, μουσικές, ιδρώτα, χαμόγελα, συγκίνηση. Κάθε καλοκαίρι, το τουρνουά «Marios Polydorou» ξαναστήνει την ίδια υπόσχεση: ότι ο Μάριος θα είναι εκεί, μέσα σε κάθε τζάμπολ, σε κάθε τελικό, σε κάθε παιδί που μπαίνει για πρώτη φορά στο γήπεδο και ρωτά γιατί το τουρνουά έχει αυτό το όνομα.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο δυνατό απ’ όλα. Υπάρχουν σήμερα παιδιά που δεν έζησαν τον Μάριο. Γεννήθηκαν μετά, μεγάλωσαν ακούγοντας το όνομά του, έμαθαν την ιστορία μέσα από τις αφίσες, τις φανέλες, τις βραβεύσεις, τις διηγήσεις των μεγαλύτερων. Γι’ αυτά τα παιδιά, ο Μάριος δεν είναι μια ανάμνηση από πρώτο χέρι. Είναι όμως μέρος του τόπου όπου μεγαλώνουν. Και αυτή είναι μια άλλη μορφή παρουσίας.

Το τουρνουά που μεγάλωσε μαζί με το πάρκο

Το 3on3 του Parkhood ξεκίνησε ως πράξη μνήμης και εξελίχθηκε σε θεσμό. Κάθε χρονιά η διοργάνωση μεγάλωνε λίγο περισσότερο. Περισσότερες ομάδες, περισσότερος κόσμος, καλύτερη οργάνωση, δυνατότερο πρόγραμμα, περισσότεροι εθελοντές, περισσότερες ώρες δουλειάς πίσω απ’ όσα βλέπει ο επισκέπτης. Το πάρκο άρχισε να γεμίζει, μέρες πριν από τους τελικούς. Οι αγώνες απέκτησαν ρυθμό, οι βραδιές απέκτησαν δική τους ατμόσφαιρα, οι τελικές φάσεις έγιναν κανονικό ραντεβού για κόσμο που φτάνει από διάφορες περιοχές.

Η τελευταία μέρα έχει πάντα το δικό της βάρος. Εκεί, το αγωνιστικό κομμάτι συναντά το ανθρώπινο. Ο κόσμος πυκνώνει, οι παρέες μεγαλώνουν, η μουσική ανεβαίνει, τα παιδιά τρέχουν ανάμεσα στους μεγάλους και η γειτονιά γίνεται για λίγες ώρες κάτι σαν πανηγύρι χωρίς στημένη επιτήδευση. Στις βραβεύσεις, το βλέμμα πηγαίνει αναπόφευκτα στον πατέρα του Μάριου, τον κύριο Κώστα, και στην προτομή που θυμίζει σε όλους τον λόγο της διοργάνωσης.

Εκείνη τη στιγμή, το χειροκρότημα έχει άλλη χροιά. Χειροκροτεί τον νικητή, την προσπάθεια, την ομάδα, αλλά κουβαλά μαζί του και κάτι που δεν μπαίνει εύκολα σε ανακοίνωση. Την ευγνωμοσύνη μιας γειτονιάς προς έναν νέο άνθρωπο, που έφυγε νωρίς και άφησε πίσω του μιαν αλυσίδα πράξεων.

Φέτος, με το 8ο τουρνουά, το Parkhood δείχνει πως έχει περάσει πλέον από τη φάση της συγκινητικής πρωτοβουλίας στη φάση της σταθερής κοινωνικής αναφοράς. Οι ημερομηνίες, οι συμμετοχές, η προετοιμασία, οι χορηγοί, οι εθελοντές, όλα δείχνουν μια διοργάνωση που ξέρει πια τι είναι. Κρατά τον αυθορμητισμό της γειτονιάς, αλλά πατά πάνω σε εμπειρία χρόνων.

Πίσω από τις μπασκέτες

Το πιο σημαντικό κομμάτι του Parkhood βρίσκεται πολλές φορές έξω από τις γραμμές του γηπέδου. Βρίσκεται στην αιμοδοσία που έχει καθιερωθεί κάθε χρόνο, στο καφενείο «7σεεεεε» που λειτουργεί σαν σημείο συνάντησης και μικρό στρατηγείο της κοινότητας, στις δωρεές ρουχισμού προς σχολεία της ευρύτερης περιοχής, στην καθαριότητα, στη δενδροφύτευση, στις παρεμβάσεις για να γίνει το πάρκο καλύτερο.

Τα έσοδα που μαζεύονται, επιστρέφουν κατά κύριο λόγο εκεί απ’ όπου ξεκίνησαν όλα: στο ίδιο το πάρκο. Μπασκέτες, φωτισμός, παιχνίδια για παιδιά, μικρές και μεγαλύτερες αναβαθμίσεις. Πράγματα που σε μια άλλη περίπτωση θα έμεναν για χρόνια σε κάποια λίστα αναμονής, εδώ γίνονται πράξη επειδή κάποιοι άνθρωποι αποφάσισαν πως ο δημόσιος χώρος δίπλα τους αξίζει κόπο.

Αυτό είναι και το κοινωνικό βάθος της ιστορίας. Το Parkhood δεν περιμένει απλώς από κάποιον άλλον να φτιάξει τη γειτονιά. Η ίδια η γειτονιά οργανώνεται, μαζεύει, καθαρίζει, διοργανώνει, φροντίζει, δίνει. Όχι με την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα μιας πόλης, αλλά με την επίγνωση ότι ένας χώρος μπορεί ν’ αλλάξει όταν οι άνθρωποι που τον χρησιμοποιούν τον νιώσουν δικό τους.

Κάπου εδώ κρύβεται και το μυστικό της διάρκειας. Πολλές πρωτοβουλίες ξεκινούν με ενθουσιασμό και σβήνουν όταν κουραστούν οι πρώτοι άνθρωποι. Στην Κεφαλληνίας, κάθε χρόνο προστίθενται νεότεροι. Παιδιά που μεγάλωσαν στο πάρκο παίρνουν πλέον μικρές ευθύνες. Άλλοι βοηθούν στην καθαριότητα, άλλοι στην οργάνωση, άλλοι απλώς εμφανίζονται όταν πρέπει να στηθεί κάτι, να μετακινηθεί κάτι, να λυθεί κάτι. Αυτή η συνέχεια δεν ανακοινώνεται με μεγάλα λόγια. Φαίνεται στην πράξη.

Η γειτονιά που συνεχίζει

Το Parkhood Κεφαλληνίας έχει πια τη δική του θέση στον χάρτη των καλοκαιρινών στιγμών της Λακατάμειας. Για κάποιους είναι τουρνουά. Για άλλους είναι μνήμη. Για τους περισσότερους είναι και τα δύο μαζί. Ένα μέρος όπου μπορείς να πας για να δεις μπάσκετ και να φύγεις με την αίσθηση ότι είδες κάτι πιο σπάνιο: ανθρώπους που κρατούν μια σχέση μεταξύ τους, με τον τόπο τους και με έναν δικό τους που λείπει.

Η γειτονιά του Μάριου θυμάται ακόμα. Το κάνει χωρίς να χαμηλώνει πάντα τη φωνή. Το κάνει και με φωνές παιδιών, με μουσική, με σουτ, με γέλια, με κόσμο που γεμίζει το πάρκο, με εθελοντές που μαζεύουν σκουπίδια όταν τελειώσει η βραδιά, με φίλους που επιστρέφουν γι’ ακόμη ένα καλοκαίρι. Το κάνει με τρόπο ζωντανό, καθημερινό, πεισματάρικο.

Και αυτό, τελικά, είναι το πιο ανθρώπινο κομμάτι αυτής της ιστορίας. Ένας άδικος χαμός δεν έμεινε μόνο στη σιωπή. Έγινε γήπεδο, έγινε τουρνουά, έγινε αιμοδοσία, έγινε πάρκο, έγινε αφορμή να ξαναμιλήσουν οι γείτονες μεταξύ τους, να παίξουν παιδιά έξω, να βρεθούν οικογένειες στον ίδιο χώρο, να πάρει μια γειτονιά στα χέρια της το μικρό της σύμπαν.

Από τις 29 Ιουνίου μέχρι τις 19 Ιουλίου, λοιπόν, η Κεφαλληνίας θα γεμίσει ξανά. Θα ακουστούν μπάλες, σφυρίγματα, πειράγματα, μουσικές, χειροκροτήματα. Κάποιοι θα μετρήσουν καλάθια, νίκες και αποτελέσματα. Η γειτονιά θα μετρήσει κάτι άλλο: ακόμη ένα καλοκαίρι που ο Μάριος θα είναι εκεί. Ανάμεσα στους δικούς του. Στο πάρκο του. Στη γειτονιά που θυμάται ακόμα.