Εμπόλεμες συγκρούσεις, Κλιματική Αλλαγή και Φτώχεια

Η Ευαγγελική Περικοπή της χθεσινής Κυριακής (Ματθ. 8,28-9,1) μάς θυμίζει την ταραγμένη εποχή μας, όπου άνθρωποι δαιμονισμένοι δημιουργούν τεράστια προβλήματα στην ειρηνική πορεία τής ανθρωπότητας με την απουσία κοινωνικής αλληλεγγύης να προστατεύουμε ο ένας τον άλλον και την ειρηνική συνύπαρξη των λαών και την παγκόσμια ασφάλεια και ευημερία των λαών με τον σεβασμό και την εφαρμογή του διεθνούς νόμου.

Οι ένοπλες συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις των ισχυρών της γης, όπως είναι τα Μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με την επιλογή των όπλων, να λύσουν τις διαφορές τους, επιδεινώνει επικίνδυνα το θέμα της παγκόσμιας ασφάλειας με το ρίσκο της ακρίβειας και της οικονομικής κατάρρευσης. Σε μια εποχή που τα προβλήματα της κλιματικής αλλαγής και της φτώχειας μαστίζουν τους λαούς των φτωχών χωρών, κατασπαταλούνται τεράστια ποσά σε όπλα και στρατιωτικές δραστηριότητες. Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες θα ξοδευτούν για το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου δισεκατομμύρια. Η Διεθνής Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου θα κερδίσει πάνω από δέκα δισεκατομμύρια, ένα ποσό που είναι μεγαλύτερο για τον ετήσιο προϋπολογισμό πολλών χωρών που υποφέρουν από ακραία φτώχεια. Όταν ξοδεύονται δισεκατομμύρια σε πολέμους και όπλα και στο Ποδόσφαιρο δεν φαίνεται μόνο άδικο, αλλά και παράλογο, όταν δεν διαθέτουμε χρήματα για να τερματισθεί η φτώχεια και η αντιμετώπιση των προβλημάτων της κλιματικής αλλαγής και η στήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Θα δυσκολεύεται ο ιστορικός του μέλλοντος να πιστέψει τις σημερινές επιλογές της γενιάς μας, που αν συνεχίσουμε με αυτόν τον καταστροφικό τρόπο, απλώς είναι ως να επιλέγουμε τον δρόμο της αυτοκτονίας και της Ανθρωπότητας και του Πλανήτη μας, είτε με ξαφνική καταστροφή με ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα, είτε με τον αργό θάνατο του Πλανήτη μας, που εδώ και δέκα χρόνια δεν έχουμε προχωρήσει αρκετά σε οικολογικές νομοθεσίες για την εφαρμογή της Παγκόσμιας Συμφωνίας του Παρισιού του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή και την αποτυχία μας επίσης για κοινωνικές και οικονομικές νομοθεσίες να τερματισθεί το πρόβλημα της φτώχειας. Αν δεν ξεκινήσουμε τώρα να σταματήσουμε τα αίτια που χειροτερεύουν τα προβλήματα της Κλιματικής Αλλαγής με την παράλληλη από κοινού αντιμετώπιση του προβλήματος της φτώχειας, ρισκάρουμε ο Πλανήτης μας να γίνει μια καθημερινή κόλαση στη Γη. Ρισκάρουμε να μετατρέψουμε τον Πλανήτη μας σε ένα απέραντο νεκροταφείο.

Τα κοινά αυτά προβλήματα που ζούμε σ’ όλο τον κόσμο, του πολέμου, της φτώχειας, της ακρίβειας, της ενεργειακής κρίσης και της κλιματικής αλλαγής, είναι αφορμή επιτέλους να δούμε τη συνεργασία όλων των Κρατών κι όλων των μεγάλων εταιρειών, κι ως χριστιανοί και όλοι εκείνοι που λένε ότι είναι θρησκευόμενοι (80% του παγκόσμιου Πληθυσμού), να δείξουμε με πρακτικό τρόπο την κοινωνική αλληλεγγύη μας και την αγάπη μας και τη φιλανθρωπία μας μεταξύ μας, και μάλιστα προς όσους υποφέρουν, ζητώντας από τους Ηγέτες μας να συνεργασθούν μεταξύ τους με ενότητα για να προστατευθεί η Ανθρωπότητα και το μέλλον του Πλανήτη μας. Ο ειρηνικός διάλογος είναι η μόνη μας επιλογή για να κερδίσουμε όλοι μας και για να σταματήσουμε να επιτρέπουμε να γίνονται θύματα μας αθώα παιδιά, να πεθαίνουν πριν να μεγαλώσουν, λόγω ένοπλων συγκρούσεων και προβλημάτων της κλιματικής αλλαγής και της φτώχειας. Είναι ως να σταυρώνουμε το Χριστό ξανά, όταν ένα παιδάκι πεθαίνει άδικα και πρόωρα. Η ανοχή μας είναι μια μορφή συμμετοχής με τους ηθικούς σύγχρονους δολοφόνους που μιμούνται τον Ηρώδη που διέταξε τη σφαγή αθώων μικρών νηπίων («και τίποτα δεν μπορούσε να παρηγορήσει τις μητέρες τους γιατί τα παιδιά τους ήταν νεκρά»).

Όταν δεν πορευόμαστε την οδό της ειρήνης και της συνεργασίας, συμπεριφερόμαστε όπως οι κάτοικοι των Γαδαρηνών που ζήτησαν από τον Ιησού να απομακρυνθεί από τη περιοχή τους, επιλέγοντας τη συνέχεια της αμαρτωλής ζωής τους, αρνούμενοι την δωρεά της μετάνοιας που τους πρόσφερε ο Ιησούς με το θαύμα της θεραπείας των δύο δαιμονισμένων. Η δική μας αποστασία και αμετανοησία στην εποχή που ζούμε σήμερα εκφράζεται όταν αδιαφορούμε για τα προβλήματα του διπλανού μας. Με αυτόν τον τρόπο δείχνουμε ότι ζούμε μακριά από τον Θεό και του ζητούμε να απομακρυνθεί από το σπίτι μας και την περιοχή μας και τη χώρα μας και από τον Πλανήτη μας που ο Θεός δημιούργησε και μας έδωσε δώρο για όλες τις γενεές. Γινόμαστε δηλαδή θεομπαίχτες και αγνώμονες και αχάριστοι, ζητούμε από αυτόν που δημιούργησε τον κόσμο, να εξορισθεί από τη Δημιουργία που του ανήκει και να την οικειοποιηθούμε εμείς ως δική μας δημιουργία με την οικολογική κακοποίησή της, τις απάτες και τις κλεψιές μας και τις καθημερινές αδικίες μεταξύ μας και μεταξύ των ισχυρών εθνών και των αδύνατων, όπως έγινε επί αποικιοκρατίας και με την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο και της Ρωσίας στην Ουκρανία. Νομίζουμε ότι η χώρα μας ανήκει σε μας κι όχι στον Δημιουργό μας στον Θεό. Γι’ αυτό βλέπουμε να μεγαλώνει επικίνδυνα το πρόβλημα της ξενοφοβίας κι αρχίζουμε με νομοθεσίες και με τη βία να κυνηγούμε και να εκδιώκουμε όλους τους ξένους. Ξεχνούμε ότι όλοι οι λαοί στην ιστορική τους πορεία, όταν βρέθηκαν να κινδυνεύουν να ζήσουν ειρηνικά για να σώσουν τη ζωή τους ή ακόμη για μια καλύτερη ζωή, πήραν τον δρόμο της ξενιτιάς, έγιναν μετανάστες και πρόσφυγες. Όταν ο άνθρωπος απομακρύνεται από τον Θεό, συμπεριφέρεται όπως ο Κάϊν που δολοφόνησε ακόμη και τον δίκαιο αθώο αδελφό του Άβελ. Η παρουσία του Χριστού στη ζωή μας αποτελεί και τη μόνη μας ελπίδα για επιβίωση. Χωρίς ειρηνική συμβίωση με δικαιοσύνη και κοινωνική αλληλοστήριξη, ρισκάρουμε την επιβίωση όλων μας, και της Ανθρωπότητας και του Πλανήτη μας. Ο καλύτερος τρόπος να προστατεύουμε τους εαυτούς μας και τις οικογένειές μας και τις χώρες μας, είναι όταν κάνουμε το παν να προστατεύουμε τους άλλους και τα δίκαια όλων των αδικημένων λαών και των φτωχών και όσων υποφέρουν.

Όπως όμως στη χώρα των Γαδαρηνών, αντί οι κάτοικοι της περιοχής αυτής να υμνούν και να δοξάζουν τον Θεό, που βρέθηκε ο Ιησούς Χριστός ανάμεσά τους, θεραπεύοντας τους δύο δαιμονισμένους συνανθρώπους τους, ζητούν με απειλές από τον Ιησού να απομακρυνθεί από την περιοχή τους.

Η εποχή μας υποφέρει με την απουσία ενότητας της Διεθνούς Κοινότητας, αλλά και εθνικής ενότητας σε κάθε χώρα, ο καθένας θέλει να φάει τον άλλον και μάλιστα με κομματικό φανατισμό, τόσο μεταξύ των κομμάτων, όσο και μέσα στο κάθε κόμμα. Ακόμη δυστυχώς και οι Χριστιανοί, και μάλιστα οι Ορθόδοξοι και θρησκευόμενοι άλλων θρησκειών με την αρνητική τους στάση κάνουν τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε πιο πολύπλοκα και πιο επικίνδυνα για όλους μας. Τα όπλα και οι αφορισμοί είναι πορεία προς αυτοκαταστροφή όλων μας. Η παγκόσμια ειρήνη δεν μπορεί να κτισθεί χωρίς τη ενίσχυση της παγκόσμιας ασφάλειας και της ευαισθησίας μας για δικαιοσύνη και την κοινή αντιμετώπιση της σωρείας των οικολογικών και κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων που μαστίζουν σήμερα τον Πλανήτη μας.

Δεν μπορούμε να κτίσουμε Ειρήνη και ασφάλεια χωρίς την από κοινού αντιμετώπιση των προβλημάτων της φτώχειας, εμπόλεμων και πολιτικών συγκρούσεων και βίας, προβλήματα της κλιματικής αλλαγής, μολυσματικές ασθένειες και προβλήματα ανεργίας, μεταναστών και προσφύγων. Αυτά τα προβλήματα μεγαλώνουν απειλητικά για όλους μας όταν απουσιάζει από τη ζωή μας ο Χριστός να ζούμε όπως μας διδάσκει ο ένας για τον άλλον, μέχρι ακόμη και με θυσίες, όπως ο Ιησούς Χριστός θυσίασε τον Εαυτό του στον Σταυρό για όλους μας. Δεν έχουμε ακόμη φθάσει στην αναμενόμενη κοινωνική αλληλεγγύη και αλληλοϋποστήριξη για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών. Οι κάθε μορφής αντιπαραθέσεις και οι εμπόλεμες συρράξεις δεν είναι το καλύτερο μέσο για να λύσεις σήμερα κοινωνικά προβλήματα, σε κάθε πόλεμο σήμερα χάνουν ακόμη και οι νικητές, γιατί κι αυτοί ακόμη ζουν την τραγωδία, αρκετοί γονείς να θάβουν πρόωρα τα παιδιά τους.

Ο Χριστός έρχεται συνέχεια κοντά μας κι εμείς συνέχεια απομακρυνόμαστε.

Μπροστά στην αγωνία τού αύριο η Εκκλησία μας έρχεται με το Ευαγγελικό μήνυμα του Χριστού να μας θυμίσει τον σκοπό του ανθρώπου στη γη, πώς να εισέλθει στη Βασιλεία του Θεού, πώς να γίνει μέτοχος της αιώνιας ζωής, πώς να γίνει μόνιμος κάτοικος του Παραδείσου, πώς να αποφεύγει την αιώνιο κόλαση, πώς να αποφύγει τον αιώνιο πόνο, και την αιώνια δυστυχία, πώς να καταφέρει ο άνθρωπος να ζει για πάντα κοντά στον Θεό με τα αγαπημένα του πρόσωπα. Η επιλογή είναι δική μας. Μόνο με τη κοινωνική μας αλληλεγγύη και τη συνεχή στήριξη του διπλανού μας μπορούμε να περάσουμε τις εξετάσεις για την πρόσβασή μας στο εσχατολογικό τέλος της Ανθρώπινης Ιστορίας, που στη χριστιανική γλώσσα είναι γνωστή ως Βασιλεία των Ουρανών και Παράδεισος. Αν εδώ στη γη όσο ζούμε, είμαστε αμετανόητοι και αποστάτες από την οδό του Κυρίου και άσπλαχνοι να βοηθούμε τον διπλανό μας και δημιουργούμε γύρω μας μια "κόλαση", τότε είναι ως να επιλέγουμε και για την αιωνιότητα μετά που θα πεθάνουμε να ζούμε στην Κόλαση. Μια παραστατική σκηνή της διαφοράς αυτών που ζουν στο Παράδεισο και αυτών που ζουν στην κόλαση είναι ότι όλοι κρατούν κουτάλια που είναι δύο μέτρα μάκρος, και πρέπει να χρησιμοποιήσουν αυτά τα κουτάλια για να πάρουν φαγητό το οποίο βρίσκεται δύο μέτρα μακριά τους, αυτοί στον Παράδεισο ταΐζουν ο ένας τον άλλο, αυτοί στην κόλαση, προσπαθεί ο καθένας να ταΐσει τον εαυτό του, και φυσικά δεν μπορεί, γιατί το κουτάλι είναι αδύνατο να φτάσει στο στόμα του. Η υλική αυτή εικόνα είναι συμβολική για να καταλάβουμε ότι ο καλύτερος τρόπος να προστατεύσεις τον εαυτό σου είναι να έχεις καλοσύνη και αγάπη και φιλανθρωπία να προστατεύεις τον διπλανό σου, να μοιράζεσαι αυτό που έχεις με αυτόν που δεν «έχει που την κεφαλήν κλίνη» ( Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, 8:20).

Όταν ζούμε σύμφωνα με τις εντολές του Χριστού κι αγωνιούμε για όσους έχουν την ανάγκη μας, και χρειάζονται τη βοήθειά μας, όταν δηλαδή προσφέρουμε με πολύ αγάπη τη βοήθειά μας προς όσους μάς έχουν ανάγκη, τότε ανοίγουμε τον δρόμο που μας οδηγεί στην Βασιλεία των Ουρανών, στον Παράδεισο.

Η αδιαφορία μας κι η άρνησή μας να συμβάλουμε γόνιμα και δημιουργικά στη λύση των προβλημάτων των συνανθρώπων μας σημαίνει ότι ήδη αποφασίζουμε να ζήσουμε μακριά από τον Θεό, πορευόμενοι την οδό της κολάσεως, γιατί ως χριστιανοί, αλλά κι ως άνθρωποι με κοινωνικές ευθύνες, γινόμαστε «αποστάτες» της ευθύνης μας για τη Δικαιοσύνη του Θεού και ζούμε αμετανόητοι, ως να μη υπάρχει κι άλλη ζωή μετά από αυτή που ζούμε εδώ στη γη.

Η Εκκλησία μας, με τις Θείες Ακολουθίες της και τα Άγια Μυστήριά της, μας προετοιμάζει να πορευθούμε τη ζωή της Αγιότητας. Μας προβάλλει καθημερινά μορφές Αγίων που πρέπει να τους έχουμε ως παράδειγμα της δικής μας ζωής. Τέτοιες Άγιες μορφές είναι τα ευλογημένα ονόματα των Αγίων μας που φέρουμε, ή ακόμη και τα ονόματα που έχουμε για να τιμήσουμε γονείς και γιαγιάδες και παππούδες μας και τις νονές και τους νονούς μας, και αγαπημένα πρόσωπα της οικογένειας που έφυγαν πρόωρα από τη ζωή. Τα ονόματα των Αγίων που έχουμε είναι πρότυπα πνευματικής ζωής που ζούσαν με μετάνοια και Αγιότητα βίου βοηθώντας όλους τους ανθρώπους που μπορούσαν. Καλό είναι καθημερινά, έστω και για πέντε λεπτά τρεις φορές να διαβάζουμε την Αγία Γραφή και βίους των Αγίων, διαφορετικά ρισκάρουμε να έχουμε πνευματική ατροφία και για ασήμαντους λόγους με φωνές και νεύρα να κάνουμε όλο τον κόσμο άνω κάτω.

Με την προσωπική μας μετάνοια και τα έργα της μετανοίας μας, να είμαστε κοντά στον πονεμένο συνάνθρωπό μας που βρίσκεται δίπλα μας, αλλά και τους αδικημένους που ζουν μακριά μας όσο μπορούμε, όπως κάνουν ευσεβείς οικογένειες που βοηθούν το φιλανθρωπικό έργο της ενορίας τους, αλλά ακόμη και άπορα και ορφανά παιδιά της Αφρικής και αλλού. Τότε η ελπίδα τής εν Χριστώ σωτηρίας μας κι η είσοδός μας στην Βασιλεία των Ουρανών είναι μια πραγματικότητα για όλους μας.

*Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε