Μιχαλάκης Ζαμπάς και Παναγιώτης Κωνσταντίνου - Οι πρώτοι πεσόντες αξιωματικοί των Τεθωρακισμένων τον Ιούλιο του 1974

Ιούλιος 2026! 52 χρόνια μετά τον «Μαύρο Ιούλη» του 1974, όταν οι αμούστακοι τότε κληρωτοί (και μερικοί έφεδροι) μαυροσκούφηδες της 23 ΕΜΑ και της 21 ΕΑΝ, με τα πεπαλαιωμένα ρωσικά άρματα Τ34 και τα «ξεχασμένα» βρετανικά τροχοφόρα τεθωρακισμένα Μάρμον Χάριγκτον, κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν τις σιδηρόφρακτες ορδές του Αττίλα με τα υπερσύγχρονα αμερικανικά τανκς Μ47, Μ48 και Μ113, καλυπτόμενα από την τουρκική αεροπορία που έκανε «πάρτι» στους κυπριακούς αιθέρες…

Στον άνισο εκείνο αγώνα, είχαν και οι τεθωρακισμένοι της Εθνικής Φρουράς τη δική τους συμβολή, αλλά και τις δικές τους υλικές απώλειες και τους δικούς τους νεκρούς, αγνοούμενους και τραυματίες, προς τιμή των οποίων ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Εφέδρων Τεθωρακισμένων, έχει καθιερώσει μνημόσυνα και εκδηλώσεις, που γίνονται κάθε χρόνο τέτοιες μέρες.

Σήμερα θα κάνουμε αναφορά στη θυσία των δυο πρώτων πεσόντων αξιωματικών του όπλου. Των κληρωτών Ανθυπίλαρχων Μιχαλάκη Ζαμπά και Παναγιώτη Κωνσταντίνου.

Μιχαλάκης Ζαμπάς

Ο Μιχαλάκης Ζαμπάς, που περίμενε να πάρει το απολυτήριό του από το στράτευμα τον Ιούλιο του 1974, είχε καταταγεί στην Εθνική Φρουρά τον Ιούλιο του 1972 και επιλέγηκε για το όπλο των Τεθωρακισμένων. Υπηρέτησε στην 23 ΕΜΑ (Επιλαρχία Μέσων Αρμάτων) που έδρευε στην Κοκκινοτριμιθιά, με τον βαθμό του ΔΕΑ (Δόκιμος Έφεδρος Αξιωματικός) και στη συνέχεια ως Ανθυπίλαρχος.

Με την έναρξη της Τουρκικής Εισβολής, στις 20 Ιουλίου 1974, πήρε διαταγή και μετέβη επικεφαλής ουλαμού αρμάτων Τ34 στην περιοχή της ΕΛΔΥΚ και συμμετείχε στις επιθέσεις που έγιναν εναντίον των τουρκικών δυνάμεων της περιοχής Κιόνελι. Την επόμενη, 21 Ιουλίου, σε μια από τις επιθέσεις, το άρμα τού οποίου ήταν Αρχηγός έπαθε βλάβη και τόσο ο ίδιος όσο και οι άλλοι επιβαίνοντες σ’ αυτό επέστρεψαν στο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, όπου συνέχισαν να μάχονται ενάντια στην τουρκική αεροπορία. Έπεσε μαχόμενος στις 22 Ιουλίου 1974, κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ από την τουρκική αεροπορία.

Παρέμενε στον κατάλογο των αγνοουμένων μέχρι τον Ιούνιο του 2001, όταν έγινε η αναγνώριση της ταυτότητάς του με τη μέθοδο του DNA. Η κηδεία του έγινε από τον ιερό ναό Αποστόλου Βαρνάβα στη Δασούπολη και τα οστά του ενταφιάστηκαν στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο Μακεδονίτισσας (Τύμβο).

Ο ήρωας γεννήθηκε στις 5 Μαΐου 1954 στην Ευρύχου και μεγάλωσε στη Δασούπολη. Γονείς του ήταν ο Σταύρος και η Ειρήνη Ζαμπά και ήταν το τρίτο παιδί της οικογένειας. Αδέλφια του ο Ανδρέας, η Πίτσα και η Χρύσω. Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο Αρένων Κύκκου και αποφοίτησε από το Πρακτικό Τμήμα με γενικό βαθμό 18/20.

Από μικρός ασχολήθηκε με το άθλημα της επιτραπέζιας αντισφαίρισης και υπήρξε πρωταθλητής Κύπρου με τα χρώματα του ΑΠΟΕΛ. Αρκετές φορές εκπροσώπησε επάξια την Κύπρο σε διεθνείς και παγκόσμιους αγώνες επιτραπέζιας αντισφαίρισης, ως μέλος της ομάδας του ΑΠΟΕΛ και της εθνικής Κύπρου. Ο τελευταίος μεγάλος αγώνας που πήρε μέρος, ήταν τον Απρίλιο του 1974 στους Παγκόσμιους Αγώνες στην Ιαπωνία.

Το «Έπαθλο Μιχαλάκη Ζαμπά»

Απονομή του «Επάθλου Μιχαλάκη Ζαμπά», σε έφηβο πρωταθλητή της επιτραπέζιας αντισφαίρισης, από τους γονείς του ήρωα, μέλη του Δ.Σ του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων και μέλη του Δ.Σ της ΠΟΕΠΑ.

Απονομή του «Επάθλου Μιχαλάκη Ζαμπά», σε έφηβους πρωταθλητές της επιτραπέζιας αντισφαίρισης, από τη μητέρα του ήρωα, μέλη του Δ.Σ του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων και μέλη του Δ.Σ της ΠΟΕΠΑ.

Απονομή του «Επάθλου Μιχαλάκη Ζαμπά», σε έφηβο πρωταθλητή της επιτραπέζιας αντισφαίρισης, τον τότε ταμία του Δ.Σ του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων Σωτήρη Ηλιάδη.

Προς τιμή του ήρωα – πρωταθλητή, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Εφέδρων Τεθωρακισμένων καθιέρωσε το «Έπαθλο Μιχαλάκη Ζαμπά», που απονέμεται κάθε χρόνο στον πρωταθλητή εφήβων του Παγκυπρίου Πρωταθλήματος Επιτραπέζιας Αντισφαίρισης. Το «Έπαθλο» περιλαμβάνει βαρύτιμο κύπελλο, τιμητικό δίπλωμα και χρηματικό έπαθλο 170 ευρώ για τον έφηβο πρωταθλητή του πινγκ πονγκ, καθώς και βαρύτιμο έπαθλο για τον φιναλίστ του τελικού.

Παναγιώτης Κωνσταντίνου

Ο Παναγιώτης Κωνσταντίνου (του Χρίστου) γεννήθηκε στον (κατεχόμενο σήμερα) Άγιο Ηλία Αμμοχώστου στις 28 Μαρτίου 1955. Φοίτησε στο Δημοτικό Σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια στο Τριτάξιο Γυμνάσιο Τρικώμου. Μετά την αποφοίτησή του συνέχισε στην Τεχνική Σχολή Αμμοχώστου, απ’ όπου πήρε απολυτήριο, με ειδίκευση «Μηχανικού Αυτοκινήτων».

Το Γενάρη του 1973, κατετάγη στην Εθνική Φρουρά, στο ΚΕΝ Αμμοχώστου και επιλέγηκε για το όπλο των Τεθωρακισμένων. Μετά την ολοκλήρωση της βασικής εκπαίδευσης στο Κέντρο Εκπαίδευσης Τεθωρακισμένων στην Κοκκινοτριμιθιά, επιλέγηκε ως ΥΕΑ (Υποψήφιος Έφεδρος Αξιωματικός) και εκπαιδεύτηκε στο Κ.Ε.ΤΘ. στο Γουδί, απ’ όπου επέστρεψε ως ΔΕΑ και υπηρέτησε στην 23 ΕΜΑ ως Ουλαμαγός Τ34. Στις αρχές του 1974, αποσπάστηκε στον Ουλαμό Αρμάτων Τ34 που έδρευε στο στρατόπεδο του ΚΕΝ Αμμοχώστου και παρέμεινε εκεί μέχρι τον Ιούλιο όταν εκδηλώθηκε η Τουρκική Εισβολή.

Με την έναρξη των εχθροπραξιών, πήρε διαταγή να κινηθεί με τον Ουλαμό του στην περιοχή του Τουρκικού Θύλακα Αμμοχώστου, όπου στη διάρκεια των μαχών τραυματίστηκε στο χέρι και μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο της πόλης. Μετά την περίθαλψή του, οι γιατροί τού συνέστησαν να παραμείνει στο Νοσοκομείο για ανάρρωση, αλλά αυτός αρνήθηκε και με δική του ευθύνη επέστρεψε στον Ουλαμό του που βρισκόταν στο πεδίο της μάχης.

Κατά τη διάρκεια της επίθεσης εναντίον της τουρκοκρατούμενης περιοχής «Σακκάρια», έπαθε εμπλοκή το πυροβόλο του άρματός του και ριψοκίνδυνος όπως ήταν, βγήκε από τον πύργο για να το επιδιορθώσει. Κτυπήθηκε στο κεφάλι από σφαίρα ελεύθερου σκοπευτή και μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Αμμοχώστου όπου υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση, όμως παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των γιατρών, υπέκυψε στα τραύματά του. Τάφηκε σε ομαδικό τάφο στο κοιμητήριο «Σταυρού» της Αμμοχώστου.

Το «Βραβείο Παναγιώτη Κωνσταντίνου»

Απονομή του «βραβείου Παναγιώτη Κωνσταντίνου» σε πρωτεύσαντα ΔΕΑ, σε εκδήλωση στο οίκημα του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων.

Απονομή του «βραβείου Παναγιώτη Κωνσταντίνου» σε πρωτεύσαντα ΔΕΑ, από τον τότε πρόεδρο του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων Ανδρέα Λαζανίτη, σε εκδήλωση στο οίκημα του Συνδέσμου.

Απονομή του «βραβείου Παναγιώτη Κωνσταντίνου» σε ΔΕΑ απόφοιτους της Σχολής του ΚΕΤΘ, σε εκδήλωση στο οίκημα του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων.

Προς τιμή του ηρωικού κληρωτού αξιωματικού, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Εφέδρων Τεθωρακισμένων, σε συνεννόηση με την οικογένεια του ήρωα και με την έγκριση του ΓΕΕΦ, καθιέρωσε το «Βραβείο Παναγιώτη Κωνσταντίνου» που απονέμεται στον πρωτεύοντα κάθε σειράς Κύπριο ΔΕΑ, που αποφοιτά από τη Σχολή του Κ.Ε.ΤΘ. στον Αυλώνα. Τιμητικά διπλώματα απονέμονται σ’ όλους τους ΔΕΑ, που ολοκληρώνουν με επιτυχία τη φοίτησή τους στη Σχολή.

Με την καθιέρωση του πιο πάνω βραβείου, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Εφέδρων Τεθωρακισμένων πιστεύει ότι τιμάται επάξια η μνήμη του ήρωα – Ανθυπίλαρχου, ο οποίος αν και τραυματίας, αρνήθηκε να παραμείνει στο Νοσοκομείο για ανάρρωση και προτίμησε το πεδίο της μάχης, προσφέροντας στην άμυνα της πατρίδας την ίδια του τη ζωή, ενώ παράλληλα ενισχύεται το φρόνημα των κληρωτών Τεθωρακισμένων και ιδιαίτερα των ΔΕΑ του όπλου και αναπτύσσεται η ευγενής άμιλλα μεταξύ των νεαρών ηγητόρων.

Το «Βραβείο» περιλαμβάνει, χρυσό (18Κ) οπλόσημο των Τεθωρακισμένων σε πράσινο ημιπολύτιμο λίθο, τιμητική πλακέτα με τον αργυρό θυρεό του Συνδέσμου και τιμητικό δίπλωμα για τον πρώτο ΔΕΑ, καθώς και «Έπαινο» για τους υπόλοιπους που ολοκληρώνουν με επιτυχία την εκπαίδευσή τους στη Σχολή.

Η Κυπριακή Πολιτεία, μεταθανάτια αναβάθμισε τους δυο ήρωες αξιωματικούς, Μιχαλάκη Ζαμπά και Παναγιώτη Κωνσταντίνου σε Υπίλαρχους, αναγνωρίζοντας τη ηρωική θυσία τους.

*Πρώην πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Εφέδρων Τεθωρακισμένων