Stories, δωρεάν ταξίδια και… Εφορία

Δύο αεροπορικά εισιτήρια, τρεις νύχτες σε ξενοδοχείο, δείπνα, spa και μετακινήσεις. Ο λογαριασμός μπορεί να ξεπερνά τις €2.000, όμως ο influencer δεν πληρώνει τίποτε. Αντί χρημάτων, ανεβάζει ένα reel, μερικά stories, φωτογραφίες από το δωμάτιο και το απαραίτητο tag.

Για τους followers πρόκειται γι’ ακόμη ένα ταξίδι που περνά από την οθόνη τους. Για το Τμήμα Φορολογίας, όμως, πίσω από την ίδια εικόνα μπορεί να υπάρχει μια πολύ διαφορετική ιστορία: ποιος πλήρωσε, τι συμφωνήθηκε και τι πήρε ο δημιουργός περιεχομένου ως αντάλλαγμα για την προβολή.

Η οικονομία που έχει στηθεί γύρω από Instagram, TikTok, YouTube και Facebook μπήκε πλέον πιο έντονα στο μικροσκόπιο των φορολογικών Αρχών. Οι έλεγχοι δεν σταματούν στα ποσά που καταλήγουν σε έναν τραπεζικό λογαριασμό. Στο κάδρο μπαίνουν και προϊόντα, ταξίδια, διαμονές ή υπηρεσίες που προσφέρονται στο πλαίσιο συνεργασιών με αντάλλαγμα posts, videos και stories.

Από το post στη φορολογική εικόνα

Τον Μάιο του 2026 οι έλεγχοι επεκτάθηκαν σε τηλεοπτικά πρόσωπα, ανθρώπους των ΜΜΕ και πρόσωπα με έντονη εμπορική παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μια φωτογραφία με ακριβό αυτοκίνητο, ένα ταξίδι στις Μαλδίβες ή μια επώνυμη τσάντα αποτελούν απόδειξη φοροδιαφυγής. Μπορούν, όμως, να δώσουν στους ελεγκτές έναν επιπλέον λόγο να κοιτάξουν βαθύτερα, ιδιαίτερα όταν η εικόνα που προβάλλεται δημόσια απέχει πολύ από τα εισοδήματα ή τον κύκλο εργασιών που έχουν δηλωθεί.

Το υλικό που κάποιος ανεβάζει δημόσια μπορεί έτσι ν’ αποτελέσει ένα κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ. Οι φορολογικές Αρχές έχουν τη δυνατότητα να αντιπαραβάλλουν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές με φορολογικές δηλώσεις και οικονομικά στοιχεία και, όπου προκύπτουν σοβαρές αποκλίσεις, να ζητούν εξηγήσεις και παραστατικά.

Οι έλεγχοι ανέδειξαν, πάντως, και μιαν άλλη πλευρά της εικόνας των social media. Το πολυτελές lifestyle που παρουσιάζεται online δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο άνθρωπος πίσω από τον λογαριασμό αγόρασε όσα δείχνει. Ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, ένα ακριβό προϊόν ή ακόμη και ολόκληρο ταξίδι μπορεί να παραχωρήθηκαν στο πλαίσιο συνεργασίας.

Και τότε το ερώτημα δεν αφορά πλέον πόσο πλούσιος φαίνεται κάποιος, αλλά τι ακριβώς κρύβεται πίσω από τη συνεργασία.

Όταν το δώρο συνοδεύεται από υποχρέωση

Ένα εστιατόριο προσφέρει γεύμα αξίας €100 και ζητά τρία stories. Μια εταιρεία δίνει κινητό €1.200 με αντάλλαγμα παρουσίαση του προϊόντος. Ένα ξενοδοχείο καλύπτει διήμερη διαμονή €800 και ζητά δύο αναρτήσεις. Μια ταξιδιωτική εταιρεία πληρώνει αεροπορικά και διαμονή αξίας €3.000, ώστε ο δημιουργός να ετοιμάσει περιεχόμενο από τον προορισμό.

Τα ποσά είναι υποθετικά, οι συναλλαγές όμως αποτυπώνουν έναν πολύ συνηθισμένο τρόπο συνεργασίας στη σημερινή αγορά των social media.

Εδώ βρίσκεται και η βασική διαφορά που ενδιαφέρει τις φορολογικές Αρχές. Άλλο να στείλει μια εταιρεία ένα προϊόν χωρίς να ζητήσει οτιδήποτε πίσω και άλλο να προηγηθεί συμφωνία: «Σου προσφέρω αυτό και εσύ μου δίνεις προβολή».

Στη δεύτερη περίπτωση υπάρχει εμπορική σχέση, ακόμη κι αν δεν αλλάζουν χέρια μετρητά. Η ακριβής φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από τα πραγματικά δεδομένα κάθε συνεργασίας, το είδος της δραστηριότητας και τις υποχρεώσεις του προσώπου ή της επιχείρησης που την πραγματοποιεί. Γι’ αυτό δεν μπορεί να μπει ένα ενιαίο φορολογικό «ταμπελάκι» σε κάθε προϊόν με την ένδειξη #gifted.

Εκείνο που εξετάζεται είναι εάν πίσω από το προϊόν ή την υπηρεσία υπήρχε συμφωνημένο αντάλλαγμα. Ένα post, ένα reel ή συγκεκριμένος αριθμός stories έχουν εμπορική αξία για μια εταιρεία. Και όσο περισσότερο η δραστηριότητα ενός influencer παίρνει οργανωμένη επαγγελματική μορφή, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αντιμετωπίζονται όλες αυτές οι συναλλαγές σαν απλά δώρα μεταξύ δύο πλευρών.

Οι 300 και τα €500.000

Η προσπάθεια εντοπισμού εισοδημάτων από το Διαδίκτυο δεν ξεκίνησε με το Instagram.

Σε προηγούμενη έρευνα, περίπου 300 φυσικά και νομικά πρόσωπα εντοπίστηκαν με εισοδήματα από OnlyFans και άλλες διαδικτυακές πλατφόρμες, τα οποία δεν είχαν δηλωθεί. Σε μία περίπτωση οι εισπράξεις πλησίαζαν τις €500.000.

Οι συγκεκριμένες υποθέσεις δεν αφορούσαν 300 influencers του Instagram. Αποτελούν όμως χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής που έχει συντελεστεί στους φορολογικούς ελέγχους. Έσοδα από συνδρομές, ψηφιακές υπηρεσίες, πωλήσεις και δραστηριότητα μέσω πλατφορμών μπορεί να μην περνούν από ένα παραδοσιακό κατάστημα ή γραφείο, εξακολουθούν όμως να αφήνουν ηλεκτρονικά ίχνη.

Στη διάθεση των φορολογικών Αρχών προστέθηκε τα τελευταία χρόνια και το ευρωπαϊκό πλαίσιο DAC7. Συγκεκριμένοι διαχειριστές ψηφιακών πλατφορμών υποχρεούνται να συλλέγουν και να διαβιβάζουν πληροφορίες για δηλωτέους πωλητές και δραστηριότητες που πραγματοποιούνται μέσω των υπηρεσιών τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται προσωπικές υπηρεσίες, πωλήσεις αγαθών και μισθώσεις.

Το DAC7 δεν αποτελεί νέο φόρο, ούτε σημαίνει ότι κάθε συμφωνία που κλείνεται με ένα μήνυμα στο Instagram καταλήγει αυτόματα στο Τμήμα Φορολογίας. Δίνει όμως στις φορολογικές Αρχές μία ακόμη δεξαμενή πληροφοριών για δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στην ψηφιακή οικονομία.

Δύο διαφορετικοί έλεγχοι στα ίδια stories

Οι αναρτήσεις των influencers έχουν ήδη τραβήξει την προσοχή και μιας δεύτερης Αρχής, για διαφορετικό λόγο.

Η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή και ο Φορέας Ελέγχου Διαφήμισης παρακολουθούν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται οι εμπορικές συνεργασίες, ώστε ο καταναλωτής να γνωρίζει πότε αυτό που βλέπει αποτελεί διαφήμιση.

Μέσα στο 2025 εξετάστηκαν 3.631 αναρτήσεις από 32 influencers. Το ερώτημα εδώ δεν ήταν αν δηλώθηκε φορολογικά μια πληρωμή, αλλά αν ο follower μπορούσε ν’ αντιληφθεί καθαρά ότι πίσω από το post υπήρχε εμπορική σχέση.

Έτσι, το ίδιο story από ένα ξενοδοχείο μπορεί να προκαλεί δύο εντελώς διαφορετικά ερωτήματα. Για την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή: Δήλωσε ο influencer ότι πρόκειται για διαφήμιση; Για το Τμήμα Φορολογίας: Υπήρχε πίσω από την προβολή οικονομικό αντάλλαγμα που πρέπει να εξεταστεί φορολογικά;

Από το φορολογικό έτος 2026, μάλιστα, οι φορολογικοί κάτοικοι Κύπρου ηλικίας 25 έως 70 ετών έχουν υποχρέωση να υποβάλλουν φορολογική δήλωση ανεξαρτήτως ύψους εισοδήματος, ενώ το αφορολόγητο όριο αυξήθηκε στις €22.000.

Η εποχή, λοιπόν, κατά την οποία η οικονομική δραστηριότητα στα social media μπορούσε να περνά σχεδόν απαρατήρητη έχει αλλάξει. Ένα story μπορεί να δείχνει απλώς ένα δείπνο, ένα δωμάτιο ή ένα ταξίδι. Πίσω του, όμως, μπορεί να υπάρχει συμφωνία, υπηρεσία και αντάλλαγμα.

Και αυτό ακριβώς ψάχνουν πλέον οι ελεγκτές πίσω από την οθόνη.