Τιμωρήθηκε επειδή προστάτευσε τα παιδιά από σεξουαλικό υλικό. Σειρά σας
Το κριτήριο μιας ελεύθερης χώρας δεν είναι αν προστατεύει τον λόγο που μας αρέσει. Είναι αν προστατεύει εκείνον με τον οποίο διαφωνούμε, όταν λέει αυτό που θα προτιμούσαμε να μην ακούσουμε.
Σε μια δημόσια βιβλιοθήκη του Έξετερ, τον περασμένο Οκτώβριο, στήθηκε ένα περίπτερο δίπλα στον χώρο όπου μικρά παιδιά κάθονται και ζωγραφίζουν. Πάνω του, σύμφωνα με την Ένωση για την Ελευθερία του Λόγου, υπήρχαν ένα μεγάλο προσθετικό πέος και φυλλάδια που προωθούσαν το chemsex, τη χρήση ναρκωτικών για την ένταση του σεξ. Η εκδήλωση παρουσιαζόταν ως μια γιορτή για νέους ανθρώπους. Μια μητέρα είπε αργότερα ότι χρειάστηκε να εξηγήσει στα παιδιά της, ηλικίας έξι και επτά ετών, τι ήταν το αντικείμενο πάνω στο τραπέζι. Μια επίσημη έρευνα το 2026 διαπίστωσε σοβαρές παραλείψεις στον τρόπο διοργάνωσης της εκδήλωσης.
Ένας τοπικός σύμβουλος, ο Μάικλ Φάιφ Κουκ, επικεφαλής της ομάδας του Reform UK στο Συμβούλιο της κομητείας του Ντέβον, έκανε ακριβώς αυτό για το οποίο εκλέγουμε τους συμβούλους. Διαμαρτυρήθηκε. Έγραψε στους συναδέλφους του και στους λειτουργούς του συμβουλίου ότι το περιστατικό καθιστούσε σαφές, όπως είπε, πως «οι λειτουργοί μας δεν είναι αξιόπιστοι στην προστασία των παιδιών». Η γλώσσα του ήταν κοφτή. Η ανησυχία από κάτω δεν ήταν παράλογη.
Να τι ακολούθησε, και αξίζει να το διαβάσετε δύο φορές. Το συμβούλιο δεν ερεύνησε την εκδήλωση. Ερεύνησε εκείνον. Δύο ανώτεροι λειτουργοί κατήγγειλαν ότι παραβίασε τον Κώδικα Δεοντολογίας. Η Επιτροπή Δεοντολογίας έκρινε ότι απέτυχε στην «ευγένεια και τον σεβασμό» και ότι εξέθεσε το αξίωμά του σε απαξίωση, και του επέβαλε να απολογηθεί γραπτώς και να παρακολουθήσει εκπαίδευση. Ένας άνθρωπος σήμανε συναγερμό για τη σεξουαλικοποίηση των παιδιών, και ο μηχανισμός του κράτους στράφηκε, όχι στο περίπτερο, αλλά στον άνθρωπο που το έδειξε.
Θέλω να είμαι προσεκτικός εδώ, γιατί η ακρίβεια είναι όλο το νόημα. Αυτό δεν είναι επιχείρημα εναντίον των ομοφυλόφιλων ή των τρανς ανθρώπων, ούτε εναντίον των ίσων δικαιωμάτων τους, τα οποία μια φιλελεύθερη τάξη προστατεύει χωρίς συζήτηση. Όμως το ρητά σεξουαλικό υλικό και η προώθηση του chemsex δεν έχουν θέση δίπλα στο τραπέζι όπου ζωγραφίζουν παιδιά, και αυτό ισχύει όποια σημαία κι αν κρατά η εκδήλωση. Το πρόβλημα είναι τι έκανε η σημαία. Επειδή η εκδήλωση έφερε τα χρώματα μιας ευνοημένης ταυτότητας, μια απλή ανησυχία για την προστασία των παιδιών μετατράπηκε σε μισαλλοδοξία, και η κριτική έγινε παράπτωμα. Αυτό είναι το σιωπηλό τέχνασμα της πολιτικής των ταυτοτήτων. Μετατρέπει μια προστατευόμενη ομάδα σε προστατευόμενη αφήγηση, και έπειτα αντιμετωπίζει κάθε αμφισβήτηση της αφήγησης ως επίθεση στην ίδια την ομάδα.
Μια ελεύθερη κοινωνία δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτήν τη λογική. Η πρώτη της αρχή είναι ότι η συμπεριφορά κρίνεται με ένα μέτρο για όλους, και ότι ο πολίτης, πάνω απ' όλα ο εκλεγμένος πολίτης, έχει το δικαίωμα να μιλά. Η λειτουργία ενός συμβούλου είναι ακριβώς να αμφισβητεί τους λειτουργούς, να προκαλεί την πολιτική, να λέει το δυσάρεστο φωναχτά. Αφαιρέστε το αυτό και δεν θα έχετε μια πιο καλοσυνάτη πολιτική. Θα έχετε μια πιο σιωπηλή, όπου οι προσεκτικοί μαθαίνουν να σωπαίνουν και μόνο οι απερίσκεπτοι μιλούν ακόμη.
Η υπόθεση του Μάικλ δεν είναι σπάνια. Η Ένωση για την Ελευθερία του Λόγου καταγράφει μια συνεχή ροή συμβούλων που αντιμετωπίζουν καταγγελίες για συνηθισμένο πολιτικό λόγο, μιαν ανάρτηση, μια κριτική στην πολιτική για τη μετανάστευση, μια ερώτηση για μια σημαία. Πολλές καταγγελίες είναι ανώνυμες. Σχεδόν όλες επικαλούνται τον «σεβασμό» ή την «απαξίωση», λέξεις τόσο ελαστικές που χωρούν οτιδήποτε ενοχλεί κάποιον. Οι περισσότερες απορρίπτονται στο τέλος. Όμως η απόρριψη δεν είναι το ζήτημα, γιατί η ίδια η διαδικασία είναι η τιμωρία. Μήνες έρευνας, δικαστικά έξοδα, ένα όνομα που σέρνεται στον τοπικό Τύπο. Κάθε άλλος σύμβουλος παρακολουθεί και μαθαίνει το μάθημα. Σώπα, αλλιώς. Η κυβέρνηση μάλιστα πρότεινε να επιτρέπεται στα συμβούλια να θέτουν σε αναστολή όσους συμβούλους παραβιάζουν τις πολιτικές τους, κάτι που θα μετέτρεπε τη σημερινή επίπληξη στην αυριανή απομάκρυνση. Με την Ένωση στο πλευρό του, ο Μάικλ προσβάλλει τώρα την απόφαση στο δικαστήριο, υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι παραβίασε το δικαίωμά του στην ελευθερία της έκφρασης βάσει του Άρθρου 10 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Έχει δίκιο. Ένας Κώδικας Δεοντολογίας υπάρχει για να κρατά τους αξιωματούχους έντιμους, όχι υπάκουους.
Και προτού πούμε στον εαυτό μας, εδώ στην Κύπρο, ότι αυτή είναι βρετανική αρρώστια, καλό είναι να κοιτάξουμε το δικό μας νομοθετικό σώμα. Η Κύπρος ποινικοποιεί την υποκίνηση μίσους με βάση τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου, με βαριές ποινές, και έχει προσυπογράψει τον κώδικα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αστυνόμευση του λεγόμενου παράνομου λόγου στο διαδίκτυο. Δεν είμαι αντίθετος στην προστασία των ανθρώπων από πραγματική υποκίνηση βίας. Είμαι αντίθετος στα ασαφή μέτρα στα χέρια αξιωματούχων, γιατί η ασάφεια είναι ακριβώς ο τόπος όπου η ελευθερία πεθαίνει σιωπηλά. Ο ίδιος μηχανισμός που τιμώρησε τον Μάικλ υπάρχει και εδώ, περιμένοντας την ίδια αφήγηση να τον ενεργοποιήσει. Ένας δημόσιος λειτουργός στη Λευκωσία που θα έθετε την ανησυχία που έθεσε εκείνος, θα μπορούσε μια μέρα να δίνει εξηγήσεις σε μια δική του επιτροπή.
Το κριτήριο μιας ελεύθερης χώρας δεν είναι αν προστατεύει τον λόγο που μας αρέσει. Είναι αν προστατεύει εκείνον με τον οποίο διαφωνούμε, όταν λέει αυτό που θα προτιμούσαμε να μην ακούσουμε. Ο Μάικλ Φάιφ Κουκ προσπάθησε να προστατεύσει τα παιδιά, και του ζήτησαν να απολογηθεί. Οι υπόλοιποι καλά θα κάνουμε να προσέχουμε πολύ.
* Επίκουρος Καθηγητής Νομικής στο Λονδίνο με εξειδίκευση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο και Φιλοσοφία Δικαίου