Θανατώσεις ζώων, εντομοφαγία και συνθετικό κρέας

Βοοειδή και αιγοπρόβατα θανατώνονται μαζικά στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου, μετά από εντολές του Επιτρόπου Υγείας και Καλής Μεταχείρισης των Ζώων της ΕΕ Όλιβερ Βαρχελί, προς αντιμετώπιση των κρουσμάτων του αφθώδους πυρετού. Αν αυτό που κάνουν θεωρείται καλή μεταχείριση των ζώων, έχασαν οι λέξεις την πραγματική τους έννοια. Φανταστείτε να έκαναν κάτι ανάλογο σε ανθρώπους κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας.

Υπάρχουν εναλλακτικές επιστημονικές πρακτικές που εφαρμόζονται διεθνώς. Στη Βραζιλία και σε άλλες χώρες, εκτός ΕΕ, τα κρούσματα μειώθηκαν δραστικά με εμβολιασμούς ζώων, καταγραφή και παρακολούθηση κοπαδιών, έλεγχο μετακινήσεων ζώων και συνεχή εργαστηριακή επιτήρηση. Στην ιστοσελίδα των κτηνιατρικών υπηρεσιών αναφέρονται τα εξής: «Η αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού (FMD) βασίζεται κυρίως σε αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας, εμβολιασμούς και τον περιορισμό των μετακινήσεων των ζώων, καθώς πρόκειται για εξαιρετικά μεταδοτική ιογενή νόσο που πλήττει τα ζώα (βοοειδή, πρόβατα, χοίρους) και όχι τον άνθρωπο».

Οι αποφάσεις που οδηγούν σε μαζικές θανατώσεις ζώων είναι πολιτικές αποφάσεις που εξυπηρετούν τα συμφέροντα κάποιων και σίγουρα όχι των κρατών μελών. Ο Βαρχελί είναι δικηγόρος και διπλωμάτης που εκτελεί οδηγίες εκ μέρους της ΕΕ. Δεν είναι ούτε επιζωτιολόγος, ούτε ειδικός. Η ΕΕ κτυπά τον πρωτογενή τομέα και τους αγρότες εδώ και αρκετό καιρό. Πρόσφατα γίνονταν για εβδομάδες μαζικές κινητοποιήσεις αγροτών σε όλη την Ευρώπη, ενάντια στη συμφωνία Mercosur, που προσπαθεί με κάθε τρόπο να επιβάλει η Κομισιόν.

Κτηνοτρόφοι της Κύπρου διοργάνωσαν διαμαρτυρία το περασμένο Σάββατο 21/03/2026, με πορεία από το παλιό ΓΣΠ προς το προεδρικό, όπου μαζεύτηκε πλήθος κόσμου και υποστηρικτών, ώστε να δοθεί υπόμνημα προς την κυβέρνηση με κάποια βασικά αιτήματα. Μερικά από αυτά, όπως αναγράφονταν στην ανακοίνωση της διαμαρτυρίας, ήταν τα εξής: τέλος στις οριζόντιες θανατώσεις υγιών και ασυμπτωματικών ζώων, παύση των παράνομων δειγματολειψιών εκτός Ευρωπαϊκού Πρωτοκόλλου, και κατά των δύο μέτρων και δύο σταθμών. Σε σχέση με το τρίτο σημείο, αξίζει να αναφερθεί πως τέτοια μέτρα δεν έχουν επιβληθεί στα κατεχόμενα και οι κτηνοτρόφοι εκεί συνεχίζουν κανονικά τις εργασίες τους, χωρίς ενοχλήσεις και χωρίς μαζικές θανατώσεις του ζωικού τους κεφαλαίου. Αυτά, βεβαίως, τη στιγμή που λαμβάνουν χρηματοδοτήσεις εκατομμυρίων από την ΕΕ και που, με βάση τη Συνθήκη Ένταξης, ανήκουν στην ΕΕ, με αναστολή όμως του κοινοτικού κεκτημένου λόγω της παράνομης τουρκικής κατοχής.

Στην εκδήλωση διαμαρτυρίας μάθαμε πως αστυνομικοί πήγαν με πέντε περιπολικά μαζί με εκπροσώπους των κτηνιατρικών υπηρεσιών σε φάρμα στο Γέρι και συνέλαβαν νεαρό κτηνοτρόφο, επειδή ζήτησε να δει σχετική άδεια για την παράνομη είσοδο των πιο πάνω στη φάρμα του, για να διεξαγάγουν δειγματολειψίες. Ο παππούς του κτηνοτρόφου δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι οι εντολές από την Υπουργό Γεωργίας ήταν «να σπάσουν πόρτες» και πως οι αστυνομικοί έκαναν ψυχολογικό πόλεμο στον εγγονό του, βάζοντάς τον στην «κλούβα» σαν κοινό εγκληματία.

Μετά την έξοδο από το Προεδρικό, όπου δόθηκε το υπόμνημα, εκπρόσωποι των κτηνοτρόφων προέβησαν σε δηλώσεις στα κανάλια που βρίσκονταν εκεί. Συνοπτικά, διαφάνηκε πως η κυβέρνηση αρνήθηκε τα αιτήματα των κτηνοτρόφων και τους κατέστησε σαφές πως οι θανατώσεις θα συνεχιστούν κανονικά, παρά τις αντιδράσεις, με βάση τα πρωτόκολλα της ΕΕ, μέχρι να εξαλειφθεί ο αφθώδης πυρετός. Η υποσχόμενη αποζημίωση θα είναι 20 ευρώ ανά αιγοπρόβατο και 100 ευρώ ανά αγελάδα. Αυτό ήταν ένα μεγάλο κτύπημα σε όσους ήταν παρόντες στη διαμαρτυρία και η απογοήτευση ήταν έντονη. Κάποιοι μίλησαν μέχρι και για αλλαγή επαγγέλματος. Μάλλον αυτό θέλουν να πετύχουν οι Ευρωπαίοι μέσω του αφθώδους πυρετού. Και μάλλον βρήκαν τους εδώ εντολοδόχους τους για να το πετύχουν.

Αξίζει να σημειωθεί πως στην Κύπρο λειτουργεί ήδη από το 2019 εταιρεία παραγωγής συνθετικού «φυτικού κρέατος», με βάση την πρωτεΐνη από μπιζέλι και γλουτένη. Η εταιρεία αυτή διαθέτει εκατοντάδες σημεία πωλήσεως σε εστιατόρια και υπεραγορές, ενώ έχει ήδη επεκταθεί στην Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα, γνωστή ισραηλινή εταιρεία παράγει συνθετικό κρέας με τη χρήση τρισδιάστατης εκτύπωσης με προϊόντα σόγιας, που τείνουν να προσομοιάζουν με προϊόντα πραγματικού κρέατος. Η χρήση τέτοιων μεθόδων παρασκευής τροφίμων ενέχει διάφορους κινδύνους για την υγεία. Υπάρχει επίσης η ηθική πτυχή, αφού η διατροφή μας αποτελείτο σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας από φυσικά και φρέσκα προϊόντα χωρίς επεξεργασία.

Ταυτόχρονα, η ΕΕ προωθεί διατροφικές συνήθειες που ουδεμία σχέση έχουν με τις συνήθειες των ευρωπαϊκών πολιτισμών. Αυτές σχετίζονται με τη βρώση εντόμων και μάλιστα η ΕΕ από τις 10/02/2025 επιτρέπει να περιέχουν τα τρόφιμα 4% ανά 100 γραμμάρια άλευρα εντόμων και σκουληκιών. Η πρώτη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε ήδη παρθεί από το 2021 για τη χρήση αλευροσκώληκα σαν τρόφιμο. Υπάρχουν χώρες στην Ασία και τη Λατινική Αμερική που έχουν παραδοσιακά εντάξει έντομα, όπως γρύλλους, ακρίδες, σκουλήκια και αυγά μυρμηγκιών στη διατροφή τους. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως οι συνήθειές τους θα πρέπει να γίνουν και δικές μας.

Με βάση έρευνα από ξένο οίκο (Grand View Search), που παρουσιάστηκε σε κυπριακό κανάλι, μέχρι το 2040 μόνο το 40% του κρέατος θα προέρχεται από ζώα. Το κατά πόσο αυτή η έρευνα ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα μόνο ο χρόνος θα το δείξει. Το μόνο βέβαιο είναι πως μέσα από μεγάλες διαφημιστικές εκστρατείες, που διεξάγονται σε διεθνές επίπεδο, γίνεται έντονη προσπάθεια να δημιουργηθεί η «ανάγκη» στα μυαλά των καταναλωτών για μια τέτοια εναλλακτική διατροφή με το πρόσχημα της κλιματικής αλλαγής, της προστασίας του περιβάλλοντος, ακόμη και της ηθικής! Λες και στο ζωικό βασίλειο τίθεται ζήτημα ηθικής ανάμεσα στα σαρκοφάγα…

Αν με τα πιο πάνω δεν γίνεται σαφές ότι οδεύουμε προς την παρακμή, τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας. Η κτηνοτροφία είναι ο πρωτογενής πλούτος της Κύπρου και κάθε χώρας, ένας πλούτος που οφείλουν όλοι να σέβονται και να προστατεύουν. Πόσω μάλλον ένας οργανισμός που δημιουργήθηκε ώστε να συντελέσει στην πρόοδο και την ευημερία των πολιτών της Ευρώπης.

Είμαστε κοντά στον κτηνοτρόφο, τον αγρότη, κοντά στον πρωτογενή τομέα και την κοινωνία μας. Απαιτούμε τα εξής:

• Άμεση άρση του μέτρου της μαζικής θανάτωσης ζώων.
• Εφαρμογή εναλλακτικών λύσεων, στα πρότυπα χωρών που αντιμετώπισαν ανάλογες εξάρσεις.
• Συμμετοχή ανεξάρτητων επιστημονικών ομάδων στη λήψη αποφάσεων.
• Προστασία του πρωτογενούς τομέα της Κύπρου και των κτηνοτρόφων.
• Άρνηση στην τυφλή υποταγή σε οδηγίες της ΕΕ που καταστρέφουν την οικονομία μας.