Ο αθέατος εφιάλτης της σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία τιμωρείται

Η γνώση είναι δύναμη και η νέα οδηγία για την σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία αποτελεί όπλο. Οι περισσότερες γυναίκες που έχουν δεχθεί σεξουαλική παρενόχληση, και ειδικότερα στον χώρο εργασίας τους, ήρθαν αντιμέτωπες με τον φόβο ότι θα χάσουν τη δουλειά τους. Μπροστά στον κίνδυνο να μείνουν άνεργες, αλλά και «στιγματισμένες», έκλειναν το στόμα και δεν μιλούσαν σε κανέναν για τον εφιάλτη που βίωναν.

Σήμερα, όλα αυτά αλλάζουν! Πώς; Με τη σωστή ενημέρωση. Ναι, σωστά διαβάσατε! Η νομοθεσία υπάρχει και το μόνο που χρειάζεται είναι η σωστή ενημέρωση, ώστε να γνωρίζει η κάθε γυναίκα σε αυτήν τη χώρα πως δεν μπορεί κανείς να την παρενοχλεί σεξουαλικά χωρίς να τιμωρείται.

Υπάρχει ελπίδα

H Επιτροπή Ισότητας των Φύλων ετοίμασε τον Οδηγό για την Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Παρενόχλησης και της Σεξουαλικής Παρενόχλησης στον Χώρο Εργασίας και φαίνεται πως θα διαδραματίσει πολύ σημαντικό ρόλο, ο οποίος ενισχύεται από το Υπουργείο Εργασίας.

Σκοπός του Οδηγού είναι να κατευθύνει οργανισμούς και επιχειρήσεις προς την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών παρενοχλητικής συμπεριφοράς και σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων στην Απασχόληση και στην Επαγγελματική Εκπαίδευση (ΕΙΦ), Λουίζα Χριστοδουλίδου Ζαννέτου, μίλησε στη «Σ» για την παροχή στους οργανισμούς και στις επιχειρήσεις των απαραίτητων οδηγιών και κατευθυντήριων γραμμών για την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών παρενοχλητικής συμπεριφοράς και σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας με αποτελεσματικές και αποτρεπτικές κυρώσεις.

Η κ. Ζαννέτου επισήμανε πως όταν εντοπίζονται περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης, έμφυλων διακρίσεων και βίας, θα πρέπει να παρέχεται πλήρης στήριξη και ενθάρρυνση για γνωστοποίηση των εν λόγω περιστατικών, χωρίς τον φόβο για πιθανές συνέπειες. Το θύμα δεν πρέπει να θυματοποιείται από τον οργανισμό αλλά να ενθαρρύνεται και να δέχεται την απαραίτητη στήριξη.

Αξίζει να σημειωθεί πως, σύμφωνα με όσα μας ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής, ο εργοδότης μπορεί να θεωρηθεί συνένοχος εάν δεν έχει τον οδηγό και όσα επιβάλλονται στην εταιρεία του. Δηλαδή εάν το θύμα κινηθεί νομικά έναντι στον θύτη, και διαπιστωθεί πως ο οργανισμός στον οποίο εργαζόταν δεν είχε την απαραίτητη μέριμνα όπως προνοεί ο οδηγός, τότε ο εργοδότης θεωρείται συνένοχος και θα έχει τις ανάλογες επιπτώσεις.

Επιπλέον πρόσθεσε πως, στη βάση των αρμοδιοτήτων της, η Επιτροπή, η οποία τελεί υπό την ομπρέλα του Υπουργείου, προσφέρει δωρεάν νομική αρωγή, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, σε θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο εργασίας, τα οποία επιθυμούν να διεκδικήσουν αποζημιώσεις από το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών.

«Όλοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι ο νόμος απαγορεύει τα αντίποινα για καταγγελία σεξουαλικής παρενόχλησης, οπότε κανένας δεν μπορεί να τιμωρήσει με οποιονδήποτε τρόπο τους καταγγέλλοντες», επισήμανε η κ. Ζαννέτου. Κατ’ επέκτασιν δεν μπορεί και δεν επιτρέπεται να χάσει κανείς τη δουλειά του επειδή θα καταγγείλει το περιστατικό.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων, Λουίζα Χριστοδουλίδου Ζαννέτου, εξηγεί στη «Σ» τις πρόνοιες του Οδηγού

Τι προνοεί ο οδηγός

Σύμφωνα με τον οδηγό, «Σεξουαλική παρενόχληση σημαίνει οποιαδήποτε ανεπιθύμητη από τον αποδέκτη της συμπεριφορά σεξουαλικής φύσεως, που εκφράζεται λόγω ή έργω και έχει ως σκοπό ή αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου, ιδίως όταν δημιουργεί ένα εκφοβιστικό, εχθρικό, εξευτελιστικό, ταπεινωτικό ή επιθετικό περιβάλλον, κατά την απασχόληση ή την επαγγελματική εκπαίδευση ή κατάρτιση ή κατά την πρόσβαση σε απασχόληση ή επαγγελματική εκπαίδευση ή κατάρτιση. Η σεξουαλική παρενόχληση μπορεί να πάρει διάφορες μορφές. Δεν συμπεριλαμβάνει μόνο τη σωματική βία αλλά και πιο διακριτικές μορφές βίας, όπως τον εξαναγκασμό - αναγκάζοντας κάποιον/α να κάνει κάτι που δεν θέλει. Μπορεί να έχει τη μορφή μιας μακροχρόνιας κατάστασης - επαναλαμβανόμενα σεξουαλικά ‘‘αστεία’’, συνεχείς (ανεπιθύμητες) προτάσεις για ραντεβού, ή ανεπιθύμητο φλερτάρισμα σεξουαλικής φύσης. Μπορεί, επίσης, να είναι ένα μεμονωμένο συμβάν - άπρεπο άγγιγμα ή χάδι ή ακόμη και κακοποίηση ή βιασμός».

Τι μπορούν να κάνουν οι εργαζόμενοι/ες για να αποτρέψουν τη σεξουαλική παρενόχληση;

Οι εργαζόμενοι/ες μπορούν:

• • Να απαιτήσουν μια πολιτική σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας τους.
• • Να βεβαιωθούν ότι γνωρίζουν ποια είναι η εταιρική πολιτική σχετικά με τη σεξουαλική παρενόχληση.
• • Να φροντίζουν ώστε η πολιτική να είναι γνωστή και κατανοητή από τους/τις συναδέλφους/σές τους, τους/τις διευθυντές/ντριες και το εποπτικό προσωπικό.
• • Εάν χρειάζεται, να οργανώνουν συναντήσεις, όπου θα εξηγείται η πολιτική και θα συζητιέται με το προσωπικό του χώρου εργασίας.
• • Να εξασφαλίσουν ότι υπάρχουν διαδικασίες στον χώρο εργασίας τους για την υποβολή καταγγελιών για σεξουαλική παρενόχληση.
• • Να αποφεύγουν οποιαδήποτε συμπεριφορά, η οποία μπορεί να συνιστά σεξουαλική ή άλλου είδους παρενόχληση στον χώρο εργασίας.
• • Να καταγγέλλουν συμβάντα σεξουαλικής παρενόχλησης.
• • Να συνεργάζονται στη διερεύνηση καταγγελιών για σεξουαλική παρενόχληση, είτε ως μάρτυρες είτε παρέχοντας οποιαδήποτε πληροφορία κατέχουν σχετικά με το υπό διερεύνηση περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης.

Προ ημερών πραγματοποιήθηκε και η παρουσίαση του οδηγού παρουσία του Υπουργού Εργασίας, Γιάννη Παναγιώτου, ο οποίος τόνισε πως ένας Οργανισμός με ξεκάθαρη πολιτική επί του θέματος της σεξουαλικής παρενόχλησης στέλνει ξεκάθαρα μηνύματα προς τους εργαζομένους κι επισήμανε πως το Υπουργείο και η Επιτροπή βρίσκονται δίπλα σε όλους τους εργοδότες που επιθυμούν τη συνδρομή για την εκπόνηση μιας στρατηγικής για την αποτροπή φαινομένων σεξουαλικής παρενόχλησης.

Η νομοθεσία υπάρχει, η δύναμη είναι πλέον στα χέρια μας, αρκεί μόνο να γνωρίζουμε τα δικαιώματά μας για να απομακρύνουμε τον φόβο και να διεκδικήσουμε τον σεβασμό που μας αρμόζει.

Μαρτυρία θύματος: «Η δουλειά των ονείρων μου έγινε εφιάλτης»

Ο εφιάλτης είναι συνήθως αθέατος και πολλές φορές ο θύτης φροντίζει να έχει δημιουργήσει ένα πολύ σεβαστό προφίλ, με αποτέλεσμα οι πεποιθήσεις με τις οποίες μας έχουν εμποτίσει να στοχοποιούν το θύμα. Σίγουρα θα έχετε ακούσει τις φράσεις: «Τα ήθελε..», «Ποιος ξέρει τι φόραγε» κ.ά.

Η «Σ» μίλησε με γυναίκα που υπέστη σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας της. Αξίζει να σημειωθεί ότι, όσον αφορά την περίπτωσή της, όταν η κοπέλα μίλησε στον υπεύθυνο προσωπικού, εκείνος την αντιμετώπισε με δυσπιστία, καθώς ο θύτης ήταν στενός του συνεργάτης.

Αυτούσια τα λόγια της:

«Προτιμώ να μη γράψεις το όνομά μου, εντάξει; Ουφ... κάθε φορά που το σκέφτομαι, είναι σα να το ξαναζώ. Νόμιζα πως είχα βρει τη δουλειά των ονείρων μου, μέχρι που έγινε εφιάλτης. Ο προϊστάμενός μου, περίπου 30 χρόνια μεγαλύτερος μου, επιτυχημένος και κυρίως με προφίλ που δύσκολα θα αμφισβητείτο. Δεν σου κρύβω πως είχα καταλάβει πως ήταν γοητευμένος μαζί μου, από τον τρόπο που με κοίταζε. Κάποια στιγμή άρχισε να μου ρίχνει υπονοούμενα. Μια μέρα, είχαμε μείνει μόνοι μας στο γραφείο, σηκώθηκε, κλείδωσε την πόρτα και ήρθε προς το μέρος μου. Ένιωσα σαν ποντίκι στη φάκα. Προσπαθούσε να με φιλήσει και εγώ προσπαθούσα να βρω άνοιγμα να τρέξω. Δεν θυμάμαι να φώναξα, θυμάμαι μόνο να έχουν φτάσει οι παλμοί μου τους 300. Κατάφερα κι έφυγα. Από την άλλη μέρα, όμως, ξεκίνησε ο πραγματικός εφιάλτης. Προσπάθησα να είμαι άνετη, να κάνω πως δεν συνέβη τίποτα. Μεγάλο λάθος. Ίσως να έπρεπε να είχα εκμεταλλευτεί την εμφάνιση του κινήματος “metoo” τότε. Ήταν την ίδια εποχή. Μόνο που στην Ελλάδα είναι αλλιώς. Εδώ το μόνο που κατάφερα ήταν να χάσω τη δουλειά μου. Όταν μίλησα κάποια στιγμή για το μπούλινγκ που δεχόμουν από τον άνθρωπο αυτό στο αρμόδιο τμήμα της εταιρείας, απλώς μου έδειξαν την πόρτα μετά από λίγο καιρό. Ο κύριος ισχυρίστηκε πως δεν δούλευα αρκετά…».

Σημειώνεται ότι η Αστυνομία έχει καταγράψει για το 2022 μόλις 13 καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση και όχι απαραίτητα στην εργασία. Η πιο πάνω περίπτωση δεν ανήκει σε όσες καταγγέλθηκαν κι αυτό λέει πολλά.